Showing posts with label Dogma. Show all posts
Showing posts with label Dogma. Show all posts

Tuesday, September 15, 2026

 


विद्यानंद बापट आणि बायबलमधील आदाम आणि इव्ह यांच्यामार्फत मानवजातीला मिळालेले ओरिजनल सिन किंवा मूळ पाप.

विद्यानंद बापट कुणाच्या तावडीत आतापर्यंत तरी लागलेले नाहीत, तसेच ते कुणालाही सोडत नसतात.

तर परवाच्या बापटांच्या पत्रकार परिषदेत ज्यु, ख्रिस्ती आणि इस्लाम धर्मियांच्या धर्मग्रंथांत समान असलेल्या आदाम आणि इव्ह यांचा विषय निघाला.

बापटांनी पत्रकार परिषदेत `ओरिजनल सीन' चा उल्लेख केला आणि मी चमकलो.

महाभारत आणि इतर ग्रंथांतील अनेक दाखले, सुभाषिते बापट आपल्या बोलण्यात पेरत असतात, मशिदीवरील भोंग्यांचा त्यांनी अनेकदा उल्लेख केलेला आहे.

मात्र ख्रिस्ती धर्मातील सिद्धांताचा विस्तृत उल्लेख मी त्यांच्या बोलण्यात पहिल्यांदाच ऐकत होतो.

बापट यांच्याबरोबरीने पत्रकार परिषदेच्या आयोजक या नात्याने मंचावर असलेल्या अश्विनी सातव डोके यांनीसुद्धा बायबलचा संदर्भ येताच माझ्याकडे वळून पाहिले, असाही भास मला त्यावेळी झाला.

बायबलमधील पहिल्याच म्हणजे उत्पत्तीच्या ( Genesis) अध्यायात सर्पाच्या रुपातला सैतान इव्ह हिला फितवून तिला आणि तिच्यामार्फत आदामला देवाने मना केलेले फळ अर्थात `फॉरबिडन फ्रूट' खायला भाग पाडतो.

हेच ते पहिल्या मानवांनी केलेले मूळ पाप किंवा सर्व मानवजातीला जन्मतः आलेले ओरिजनल सीन.

येशू ख्रिस्ताची कुमारी माता मारिया (निष्कलंक गर्भसंभव किंवा Immaculate Conception ) हिचा एकमेव अपवाद वगळता इतर कुठलाही मानव ओरिजनल सीन किंवा मूळ पापावाचून जन्मलेला नाही असा कॅथोलिक धर्मात एक डॉग्मा म्हणजे धर्मसिद्धांत आहे. 

बाप्तिस्मा स्नानसंस्काराने व्यक्तीची या मूळ पापापासून मुक्तता होते अशी ख्रिस्ती धर्मात श्रद्धा आहे.  येशू ख्रिस्ताच्या क्रुसावरील मृत्यूने मानवावरील हे ओरिजनल सीन, मूळ पाप धुऊन निघाले अशा श्रद्धेचा संदर्भ बापटांनी या पत्रकार परिषदेत दिला.

गोव्यात धेम्पे कॉलेजात पदवीधर आणि पदव्युत्तर शिक्षणासाठी तत्वज्ञान हा माझा खास विषय होता.  विविध धर्मांचे तत्त्वज्ञान किंवा फिलॉसॉफी ऑफ रिलिजन्स हा माझा अभ्यासासाठी एक विषय होता. 

बापट यांचा विविध विद्याशाखांत आणि विषयांत मुक्त संचार आहे, याचे मला निश्चितच कौतुक वाटते. त्यांनी घेतलेल्या भूमिकेबद्दलसुद्धा.

आपली रॅशनलिस्ट किंवा विवेकवादी भुमिका याबाबत कुठलीही लपाछेप न करता आपली भूमिका ते निःसंदिग्धपणे' मांडत असतात.

पत्रकार परिषदेत अनेक संवदेनाशील विषयांवर बापट यांना प्रश्न विचारण्यात आले आणि आपल्या विवेकनिष्ठ भुमिकेला साजेशी अशी बापट यांनी उत्तरे दिली.

विद्यानंद बापट यांना प्रत्यक्ष पाहण्याचा, त्यांचे बोलणे ऐकण्याचा माझा हा पहिलाच प्रसंग.

टेलीव्हिजनवर मुलाखत पाहणे आणि प्रत्यक्ष पाहणे यात जमीनअस्मानाचा फरक असतो.

पत्रकारांनी पत्रकारांसाठीच आयोजित केलेली ती एक लाईव्ह पत्रकार परिषद होती.  मात्र एकही प्रश्न न विचारता या पत्रकार परिषदेत मी मौन राखले.

त्यांना विचारण्यासारखे माझ्या मनात अनेक प्रश्न आहेत.  विशेषतः त्यांच्या आजवरच्या वैचारिक जीवनप्रवासाबद्दल.

उदाहरणार्थ एक झलक.  `देव रिटायर करा' असे म्हणणाऱ्या डॉ. श्रीराम लागूंचा पुढाकार असलेल्या नाशिकच्या नास्तिक परिषदेत विद्यानंद बापट यांनी हजेरी लावली होती.

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे नेते डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्यापेक्षा डॉ. लागू आपल्याला अधिक जवळचे वाटतात, असे एका प्रश्नाचे उत्तर म्हणून या पत्रकार परिषदेत बापटांनी सांगितले.

पुढे कदाचित बापटांना ऑफलाईन भेटण्याचा योग आला तर माझ्या मनातील प्रश्न मी निश्चितच त्यांना विचारेन.



Camil Parkhe